الشيخ محمد الصادقي الطهراني
304
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
نشوز در جمع بهمعنى شانه خالى كردن از حقوق حقهاى است كه برعهدهى هر كدام از همسران در برابر ديگرى است . مسألهى 662 - زن - همانند مرد - حق دارد هر كارى كه بر خلاف شؤون زناشويى نيست در داخل و خارج خانه انجام دهد ، و نه اينكه مانند برده و اسير گوش بهفرمان باشد كه حكم كر شو ، خر شو و كور شو بر او اجرا گردد ، پس اگر بهمقتضاى ايمان و نيازهاى مشروعش از خانه بيرون رود و مورد اطمينان باشد كه دستخوش ناپاكى و انحراف عقيدتى يا جنسى و يا اخلاقى يا اقتصادى نمىگردد ، در اين صورت مرد حق ندارد او را از چنان رفت و آمدى باز دارد ، و بهعكس اگر مرد در اثر بعضى رفت و آمدها دچار يكى از اين انحرافات شود زن حق دارد بهعنوان نهى از منكر - بهويژه دفاع از حقوق همسريش - مانع چنان رفت و آمدهايى گردد . مسألهى 663 - براين اساس چنانكه اگر زن از حقوقى زناشويى سرپيچى كند بهاصطلاح « ناشزه » است و حق نفقهاش بر مرد ساقط مىشود ، اگر مرد هم از حقوقى زناشويى سر باز زند زن حق دارد از همبسترى او جلوگيرى كند كه هم نهى از منكر است و هم براى دفاع از حق خودش مىباشد ، تا شايد اصلاح شود چنانكه در كريمهى « إنِ امْرأةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أوْ إعْراضاً فلا جُناحَ عَلَيْهِما أنْ يُصْلِحا بَيْنَهُما صُلْحاً » ( سورهىنساء ، آيهى 128 ) چنان حقى را در مثلثى از نهى از منكر در پرتو اصلاح وى بهزن داده است ، چنانكه در كريمهى ديگرى متقابلًا همين حق را بهمرد در برابر زن ناشزه مىدهد كه « وَ اللّاتى تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَ اهْجُرُوهُنَّ فِى المَضاجِعِ وَ اضْرِبُوهُنَّ فإنْ أطَعْنَكُمْ فَلاتَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبيلًا . . . » ( سورهى نساء ، آيهى 34 ) « و زنانى كه از سرپيچى آنان مىترسيد - كه سرپيچى بهاندازهاى هرزه شده كه خانمانسوز گشته - پس آنها را موعظه كنيد . و در بستر از آنها دور شويد سپس آنان را بزنيد . . . » كه اين زدن بهمنظور اصلاح - آخرين چارهى باب نهى از منكر است ، چنانكه زن همبرحسب كريمهى گذشته بهطور مجمل و لطيفى حق چنان جريانى را نسبت بهمرد دارد . چنانكه در : سورهى نساء آيهى 71 هم حق امر بهمعروف و نهى از منكر را براى هر دوى زنان و